Sudbury Valley school (Amerika)

De Sudbury Valley School is een school waar kinderen vrij zijn. Een school zonder overhoringen, rapporten en klassen. Kinderen kiezen de hele dag zelf wat ze willen doen en leren. De school wordt bestuurd door volwassenen en kinderen samen.

De fundamenten van de school:

• alle mensen zijn van nature nieuwsgierig
• leren gaat gemakkelijk als mensen zelf het initiatief nemen
• mensen die vrij gelaten worden, zijn creatief en ontplooien talenten
• door de leeftijdmix groeien alle leden van de groep
• vrijheid is essentieel voor persoonlijke verantwoordelijkheid

De Sudbury Valley School is opgericht in de Verenigde Staten in 1968. Al 37 jaar werkt de school met veel succes. Leerlingen die van de school afkomen, zijn zeer gewild bij universiteiten en hogescholen, functioneren uitstekend in de maatschappij. Zij zijn gewaardeerde, verantwoordelijke werknemers. Over de hele wereld groeit het aantal Sudbury Valley Scholen in hoog tempo.

De Sudbury Valley School is een van de grootste inspiratiebron van onze school. Van de vele boeken die door Sudbury zijn geschreven, is een compilatie samengesteld en vertaald in het Nederlands. Dit boek is een samenstelling van hun meest inspirerende artikelen en publicaties. Het geeft een compleet beeld van de school, vanuit verschillende invalshoeken.

De vrijheid van de Sudbury Valley School
Een uitgave van: Astarte, ISBN 9080736821
(www.sudburyvalley.org)
ISBN 90-807368-2-1
188 pagina’s

De Summerhill School (Engeland)

Ook de Summerhill school laat kinderen hun eigen leerweg bepalen, los van enige inmenging of beoordeling door volwassenen. De ervaringen leren ook hier, dat vrijheid van keuze voor ieder individu een helende werking heeft op de vorming van een persoonlijkheid en de groei naar de volwassenheid. Het boek ´Summerhill A Free Range Childhood´ geschreven door Matthew Appleton is te bestellen via Amazon.uk en wordt misschien ook vertaald in het Nederlands.

Uitgave van: Gale Centre Publications, U.K., ISBN 1870258460
(www.summerhillschool.co.uk)

De Ruimte (Nederland)

De Ruimte is een particuliere school in Soest. Bij de Ruimte gaat men uit van een sfeer van vrijheid en respect, waar een kind het vertrouwen in zichzelf kan behouden en uitbouwen, waar hij of zij leert met anderen te communiceren, de eigen grenzen te verkennen en zich intellectueel te ontwikkelen. De Ruimte gaat over levensecht leren, over functioneren. Elk mens heeft vanaf zijn geboorte een innerlijke motivatie om te leren lopen, praten, contact te maken, zich verder te ontwikkelen en die dingen te leren die nodig zijn om te kunnen blijven functioneren. Dit leren vanuit de eigen motivatie en nieuwsgierigheid verloopt zeer efficiënt en effectief. Kinderen kunnen zichzelf zijn en van daaruit zichzelf verder ontwikkelen, binnen zijn of haar eigen vermogen, tempo en manier.
De Ruimte werd opgericht in 2003.
Lees uitgebreid op: www.deruimtesoest.nl

De Pestalozzi school (Equador)

Rebeca en Mauricio Wild runnen de Pestalozzi school in Ecuador waar kinderen in vrijheid mogen leren. Over hun ervaringen met deze school heeft Rebeca Wild boeken geschreven.

Rebeca en Mauricio Wild zijn twee mensen uit Europa die in Ecuador zijn gaan wonen. Hun eerste zoon ging in Ecuador naar de traditionele school. De wijze waarop op scholen in Ecuador les wordt gegeven, is zeer militaristisch. Dit is ontstaan vanuit een koloniaal verleden. Het onderwijs daar heeft weinig meer met de werkelijkheid te maken. De resultaten van dat soort onderwijs zijn zeer slecht. Toen Rebeca en Mauricio hun tweede zoontje kregen, zagen ze het verschil in vitaliteit en enthousiasme tussen hun eerste en tweede zoontje. Ze wilden voor hun tweede zoontje een school die bij hem paste. Ze zijn toen zelf in de literatuur gedoken en werden vooral geïnspireerd door de ideeën van Maria Montessori en Piaget en de neurobiologie. In 1977 zijn ze begonnen met een school voor hun eigen zoontje: de Pestalozzi-school. Ook andere kinderen uit de stad en de dorpen in de omgeving konden naar die school komen. De kinderen in deze school hebben alle vrijheid in welke activiteiten ze willen doen. Er zijn geen klassen en de leeftijden zitten door elkaar. Al is er wel een onderscheid in een gedeelte voor kleuters, kinderen van de lagere schoolleeftijd en jongeren van 12 jaar en ouder. Leerlingen kunnen uit alle activiteiten kiezen. Eigenlijk willen Rebeca en Mauricio het geen school noemen, want in een school zijn er leraren. Het kenmerk van een leraar is dat die meer weet en les geeft aan anderen die minder weten. Deze situatie beschouwen zij als zeer onnatuurlijk en komt eigenlijk nergens in hun school voor, tenzij kinderen er om vragen. De kinderen bepalen zelf wat ze doen. Het gaat hen dan ook niet om onderwijs, maar de kinderen die opgroeien staan centraal.

In het begin werd deze school niet door de overheid erkend en waren ze illegaal. Ze hielden echter een zeer gedetailleerde administratie bij waarbij ze aangaven dat de activiteiten die de kinderen deden alles te maken hadden met de doelen die de overheid als einddoelen had gesteld voor het onderwijs in Ecuador. De resultaten van hun school waren verbluffend. Na tien jaar werd de school uiteindelijk erkend door de overheid van Ecuador en mag nu certificaten geven aan de kinderen. De school wordt door de overheid omschreven als “basic educatory system without grades” (basisonderwijssysteem zonder diploma’s).

De school groeide mee met de kinderen: na de kleuterschool kwam de lagere school en toen het voortgezet ´onderwijs´ en nu wordt er gewerkt aan een universiteit. Toen die er nog niet was, hebben kinderen die naar de universiteit wilden gaan, gekeken wat ze nog bij moesten leren. Sommigen van hen hebben alsnog een jaar op een reguliere school gezeten omdat ze wilden weten hoe het was om op een gewone school te zitten, anderen hebben drie maanden zelf gestudeerd en hebben in zeer korte tijd de kennis die nodig was bijgewerkt.

De school bestaat in 2005 28 jaar.

In vrijheid leren
Over de inzichten, zoals deze ontwikkeld zijn op hun school in Ecuador.
Uitgave van: Altamira, 1986, ISBN 9069632780
(Dit boek is niet meer te bestellen)